Kennis

Richtlijn tegen belastingontduiking schaadt privacy familiebedrijven

  300x      2 min      21 November 2016

Diverse media hebben de laatste tijd aandacht besteed aan een nieuwe Europese richtlijn tegen belastingontduiking en terrorisme. De richtlijn, die waarschijnlijk over enkele maanden zal worden ingevoerd, beoogt door middel van een centraal Europees aandeelhoudersregister inzichtelijk te maken wie ‘uiteindelijk begunstigde’ is van rechtspersonen.

Een belangrijk nadeel van de nieuwe richtlijn is echter, dat openbaar toegankelijke informatie over een onderneming gekoppeld kan worden aan informatie over een aandeelhouder. Met deze datakoppeling, wordt persoonlijke financiële informatie openbaar. De nieuwe richtlijn zou dan ook (wellicht onbedoeld) grote gevolgen hebben voor de privacy van aandeelhouders in familiebedrijven.

Inhoud richtlijn

De richtlijn schrijft voor dat alle natuurlijke personen met een belang van meer dan 25% in een juridische entiteit zich dienen te registeren. Daarbij dienen zij melding te maken van hun naam, geboortedatum, nationaliteit en het procentuele belang in de onderneming.

De richtlijn komt niet uit de lucht vallen. Ook de Nederlandse wetgever heeft immers reeds vergaande plannen om per 1 januari 2016 een centraal aandeelhoudersregister in te voeren. De Europese richtlijn gaat echter veel verder: terwijl het Nederlandse register uitsluitend toegankelijk zou moeten zijn voor opsporingsinstanties en notarissen, moet het Europese register in principe voor iedereen toegankelijk zijn. De enige voorwaarde die straks wordt gesteld is dat een verzoeker om informatie dient te beschikken over een legitiem belang.

Gevolg

Op een aantal terreinen zijn de gevolgen van de nieuwe richtlijn nog niet uitgekristalliseerd. Zo blijft bijvoorbeeld in het midden welke sanctie geldt indien iemand zich – in strijd met de richtlijn – niet registreert. Vermoedelijk levert dit een economisch delict op, met een geldboete of gevangenisstraf tot gevolg. Of dat een voldoende afschrikwekkend effect heeft, is op voorhand natuurlijk moeilijk te zeggen. Ook het door een verzoeker benodigde legitiem belang kan in eerste instantie per lidstaat verschillend worden uitgelegd.

Over de vraag wie zich dient te registreren lijkt minder discussie mogelijk: dit is degene die begunstigde is van 25% of meer van het vermogen, maar óók degene die 25% of meer van de zeggenschap uitoefent. Dit geldt voor direct en indirect houders van een belang, ook bij tussenliggende juridische entiteiten zoals stichtingen en trusts.

Belangenorganisaties die zich sterk maken voor privacyrechten, betogen dat de richtlijn te ver doorschiet. De wetgever dient immers het belang van de bestrijding van criminaliteit af te wegen tegen het belang van de privacy van aandeelhouders. De wetgever lijkt daarbij criminelen met een schot hagel te willen raken, terwijl het maar zeer de vraag is of zo iemand zich – zeker bij gebreke van een voldoende afschrikwekkende sanctie – in een centraal register zal laten registreren. In de praktijk blijkt nu al, dat men zich doorgaans niet druk maakt over de Wet Economische Delicten.

Conclusie

Hoewel de richtlijn is bedoeld tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld en de financiering van terrorisme, vraag ik mij af of dit doel zal worden bereikt.  Intussen worden met name familiebedrijven getroffen door een belangrijk neveneffect van de richtlijn: informatie over de achterliggende aandeelhouders zal in principe openbaar toegankelijk zijn, met een aanzienlijke beperking van de privacy tot gevolg.


Lees ook


Stuur Valerie uw reactie of vraag:


  • Uw reactie wordt niet online geplaatst. U kunt erop vertrouwen dat wij uw persoonlijke gegevens verwerken volgens onze privacy policy.

Als professional blijft u met onze nieuwsbrief altijd op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.